Akustik Nörinom (Vestibüler Schwannom) Tedavisi

Akustik Nörinom (Vestibüler Schwannom) Nedir?

Akustik nörinom — tıbbi adıyla vestibüler schwannom — işitme ve denge sinirinin (8. kafa çifti) kılıf hücrelerinden kaynaklanan iyi huylu bir tümördür. Kanser değildir, vücuda yayılmaz; ancak beyin sapı ve işitme yapılarına komşu dar bir bölgede büyüdüğü için tedavi edilmediğinde ciddi sorunlara yol açabilir.

Genellikle yavaş büyür (yılda 1–2 mm), 40–60 yaş arasında ve çoğunlukla tek taraflı görülür. Her iki tarafta birden görülmesi, nörofibromatozis tip 2 adlı genetik hastalığı düşündürür.

Belirtileri

• Tek taraflı işitme kaybı: En sık ve en erken bulgudur; genellikle yavaş ilerler, bazen ani olabilir.
• Kulak çınlaması (tinnitus): Tek kulakta sürekli çınlama.
• Denge bozukluğu: Sersemlik hissi, dengesizlik; belirgin baş dönmesi atakları daha nadirdir.
• Yüzde uyuşma: Tümör büyüyüp trigeminal sinire bası yaptığında ortaya çıkar.
• İleri evrede yutma güçlüğü, baş ağrısı ve hidrosefali bulguları.

Tek taraflı işitme kaybı veya çınlaması olan her hastada kontrastlı iç kulak yolu MR'ı ile akustik nörinom dışlanmalıdır.

Tedavi Seçenekleri: Takip, Cerrahi, Gamma Knife

Akustik nörinomda üç temel strateji vardır ve seçim; tümörün boyutuna, büyüme hızına, işitme düzeyine ve hastanın yaşına göre yapılır:

• İzlem (bekle-gör): Küçük, belirti vermeyen ve büyümediği gösterilen tümörlerde yıllık MR takibi yeterli olabilir.
• Gamma Knife radyocerrahi: Küçük ve orta boy (genellikle 3 cm'e kadar) tümörlerde birinci basamak tedavi olarak kabul edilir.
• Mikrocerrahi: Büyük, beyin sapına belirgin bası yapan veya hidrosefaliye yol açmış tümörlerde gereklidir.

Akustik Nörinomda Gamma Knife Tedavisi

Gamma Knife tedavisi, akustik nörinomun en iyi bilimsel verilere sahip endikasyonlarından biridir. On binlerce hastayı kapsayan uzun dönem serilerde:

• Tümör kontrol oranı %90–95'in üzerindedir — tümör ya küçülür ya da büyümesi kalıcı olarak durur.
• Kullanılabilir işitmenin korunma şansı, uygun doz planlamasıyla açık cerrahiye göre genel olarak daha yüksektir.
• Yüz felci riski %1'in altındadır; açık cerrahide bu risk tümör boyutuna göre belirgin daha yüksektir.
• İşlem tek günde tamamlanır; hastanede yatış, yoğun bakım ve haftalar süren iyileşme yoktur.

Tedavi sonrası tümörde geçici bir şişme (psödoprogresyon) görülebilir; bu, 6.–18. aylarda MR'da izlenen beklenen bir bulgudur ve çoğunlukla kendiliğinden geriler. Bu nedenle takibi, radyocerrahi deneyimi olan bir ekibin yürütmesi önemlidir. Olası diğer etkiler için yan etkiler sayfasına bakabilirsiniz.

Cerrahi mi, Gamma Knife mi?

Karar üç temel soruya göre verilir:

• Tümör ne kadar büyük? 3 cm üzeri ve beyin sapını iten tümörlerde cerrahi önceliklidir; gerekirse kalıntıya Gamma Knife eklenir.
• İşitme durumu nasıl? Kullanılabilir işitmesi olan hastalarda Gamma Knife, işitmeyi koruma şansı en yüksek seçenektir.
• Hastanın yaşı ve genel durumu nedir? İleri yaş veya ek hastalık varlığında kesisiz tedavi belirgin avantaj sağlar.

Her iki yöntemi de uygulayan bir merkezde değerlendirilmek, hastaya yöntemden bağımsız ve tarafsız bir öneri sunulmasını sağlar. Prof. Dr. Türker Kılıç, hem kafa tabanı mikrocerrahisi hem de Gamma Knife radyocerrahisinde 25 yılı aşkın deneyime sahiptir.

Tedavi Sonrası Takip

Gamma Knife sonrası MR kontrolleri genellikle 6., 12. ve 24. aylarda, ardından seyrekleşen aralıklarla yapılır. İşitme düzeyi odyometri ile izlenir. Tümör kontrolü sağlandığında takip aralıkları açılır; nadir görülen yetersiz yanıt durumunda cerrahi veya tekrar radyocerrahi seçenekleri değerlendirilir.

Özet

Akustik nörinom iyi huylu ama yerleşimi nedeniyle ciddiye alınması gereken bir tümördür. Küçük ve orta boy tümörlerde Gamma Knife; %90'ın üzerinde kontrol oranı, işitmeyi koruma şansı ve tek günlük kesisiz uygulamasıyla günümüzün birinci basamak tedavisidir. Hangi hastalıkların Gamma Knife ile tedavi edildiğini endikasyonlar sayfasında bulabilir, MR görüntülerinizle başvurarak tümörünüz için ön değerlendirme alabilirsiniz.